Γράφει η Μυρσίνη Ντούφου
Φιλόλογος - Συγγραφέας
Η Ελλάδα μέσα από τα μάτια των παιδιών της διασποράς
Μνήμες, εικόνες και συναισθήματα, που κρατούν την πατρίδα ζωντανή στην καρδιά
Μια ζωγραφιά με ήλιο, γαλάζια θάλασσα και τη φράση <<Μου λείπει η γιαγιά μου στην Ελλάδα>> μπορεί να πει περισσότερα από χίλιες λέξεις.
Κάθε παιδί, που μεγαλώνει μακριά από την Ελλάδα κουβαλά μέσα του ένα μικρό κομμάτι της, άλλοτε φωτεινό σαν καλοκαιρινό πρωινό στο νησί, κι άλλοτε γλυκά νοσταλγικό σαν τη μυρωδιά από το φαγητό της γιαγιάς.
Η Ελλάδα για τα παιδιά της διασποράς δεν είναι μόνο μια χώρα στον χάρτη, είναι μια
αίσθηση, μια ανάμνηση, μια φωνή, που τα συνδέει με τις ρίζες τους.
Ελλάδα: Μια πατρίδα γεμάτη αναμνήσεις
Όταν ρωτάς ένα παιδί της ομογένειας <<τι σημαίνει για σένα η Ελλάδα;>>, σπάνια θα
απαντήσει με γεωγραφικούς όρους.
Θα σου πει:
<<Ελλάδα είναι η γιαγιά, που μου μιλάει στο τηλέφωνο κάθε βράδυ.>>
<<Ελλάδα είναι το καλοκαίρι στο χωριό με τα ξαδέρφια μου.>>
<<Ελλάδα είναι ο ήλιος, που δεν κρύβεται ποτέ πίσω από τα σύννεφα.>>
Για τα παιδιά της διασποράς, η Ελλάδα είναι η πατρίδα της αγάπης, που τη βλέπουν μέσα από τις σχέσεις, τις γεύσεις και τις λέξεις των μεγάλων.
Η γλώσσα ως γέφυρα μνήμης
Η ελληνική γλώσσα είναι το νήμα, που ενώνει τα παιδιά με τον πολιτισμό και τις ρίζες τους. Ακόμα κι αν δεν τη μιλούν άπταιστα, κάθε λέξη, που μαθαίνουν είναι μια μικρή επιστροφή στο σπίτι. Μέσα από παραμύθια, τραγούδια, προσευχές ή ευχές των παππούδων, τα παιδιά κρατούν τον ήχο της Ελλάδας ζωντανό. Κάποια γράφουν τα πρώτα τους γράμματα στα ελληνικά σε ένα σχολείο του Μονάχου, της Στουτγκάρδης ή του Αννοβέρου άλλα τραγουδούν <<Φεγγαράκι μου λαμπρό>> πριν κοιμηθούν. Και κάπως έτσι, η γλώσσα γίνεται η πιο τρυφερή μορφή συνέχειας.
Η Ελλάδα στις ζωγραφιές των παιδιών
Αν κοιτάξεις τις ζωγραφιές τους, θα δεις τη θάλασσα να συναντά τον ουρανό, ένα σπίτι με αυλή, δέντρα γεμάτα λεμόνια και τη λέξη <<Ελλάδα>> να λάμπει με μπλε μαρκαδόρο.
Τα παιδιά της διασποράς ζωγραφίζουν τη χώρα, όπως την αισθάνονται, όχι όπως τη βλέπουν.
Και εκεί βρίσκεται η μαγεία! Η Ελλάδα τους είναι φανταστική αλλά αληθινή, μακρινή αλλά δική τους.
Τα παιδιά της ομογένειας είναι φορείς μιας διπλής κουλτούρας
Τα παιδιά της ομογένειας δεν είναι απλώς απόγονοι μεταναστών. Είναι φορείς μιας διπλής κουλτούρας, μιας ταυτότητας, που συνδυάζει το <<εδώ>> και το <<εκεί>>. Η καθημερινότητά τους στη Γερμανία τα διαμορφώνει ως πολίτες του κόσμου, ενώ η ελληνική τους ψυχή τούς δίνει ρίζες και ευαισθησία. Μέσα από τα σχολεία, τις κοινότητες, τη λογοτεχνία και την τέχνη, ανακαλύπτουν ξανά τι σημαίνει <<είμαι Έλληνας>> στον 21ο αιώνα όχι ως νοσταλγία, αλλά ως δημιουργική δύναμη.
Η Ελλάδα, που ταξιδεύει μέσα τους
Η Ελλάδα των παιδιών της διασποράς δεν βρίσκεται μόνο στις καλοκαιρινές διακοπές. Βρίσκεται στις λέξεις που ψιθυρίζουν, στα τραγούδια, που θυμούνται, στις ιστορίες, που αφηγούνται. Κουβαλούν την πατρίδα σαν φως μέσα τους, και το φως αυτό, όσο κι αν απομακρυνθούν, δεν σβήνει ποτέ.