ΤΕΓ Ευρώπης: Το ρεπορτάζ πίσω από τους αριθμούς

Ρεπορτάζ: Γεώργιος Παπάζης

5 χώρες περιγράφουν τα προβλήματα και δείχνουν τον δρόμο των λύσεων

Η ελληνόγλωσση εκπαίδευση στην Ευρώπη στηρίζεται τα τελευταία χρόνια κυρίως στην προσπάθεια των γονέων, των συλλόγων και των εκπαιδευτικών. Τα δεδομένα που συλλέχθηκαν από 5 χώρες (Γερμανία, Ελβετία, Ολλανδία, Σουηδία και Νορβηγία) δείχνουν ότι τα Τμήματα Ελληνικής Γλώσσας (ΤΕΓ) λειτουργούν πλέον στα όριά τους. Το ρεπορτάζ καταγράφει και αποτυπώνει με αριθμούς, προβλήματα, προτάσεις και το πραγματικό μέγεθος της κατάστασης.

1. Γερμανία

Βάδη Βυρτεμβέργη – 29 ΤΕΓ με μόλις 15 αποσπασμένους εκπαιδευτικούς

Στη Βάδη–Βυρτεμβέργη ζουν περίπου 165.000 Έλληνες, ενώ περισσότερα από 2.500 παιδιά φοιτούν στα ελληνικά σχολεία. Παρ’ όλα αυτά, η στελέχωση των ΤΕΓ παραμένει ανεπαρκής, με μόλις 15 εκπαιδευτικούς να προσπαθούν να καλύψουν τις ανάγκες 29 σχολικών μονάδων.

Βασικά στοιχεία:

29 ΤΕΓ σε όλο το κρατίδιο
15 αποσπασμένοι εκπαιδευτικοί συνολικά

Προβλήματα:

Τμήματα συνδιδασκαλίας
Μειωμένες ώρες μαθηματων
Υψηλό κόστος για την πρόσληψη ιδιωτών εκπαιδευτικών

Προτάσεις γονέων:

Αύξηση επιμισθίου για να γίνουν πιο ελκυστικές οι αποσπάσεις
Ενεργοποίηση επιτόπιου προσωπικού της ομογένειας ως ωρομίσθιοι

2. Ελβετία

600 μαθητές με μόνο 6 αποσπασμένους εκπαιδευτικούς

Στα 5 ΤΕΓ της Ελβετίας, οι ανάγκες συνεχώς αυξάνονται, αλλά η στελέχωση παραμένει σταθερά χαμηλή από το 2015. Η Ζυρίχη έχει 6 αποσπασμένους εκπαιδευτικούς, ενώ το Σεν Γκάλεν κανέναν.

Βασικά στοιχεία:

600 μαθητές
21 εκπαιδευτικοί (6 αποσπασμένοι, 15 ιδιώτες)

Προβλήματα:

Υψηλό κόστος διδάκτρων λόγω ιδιωτών
Καμία δυνατότητα νέων εγγραφών σε πολλά ΤΕΓ

Προτάσεις γονέων:

Αύξηση επιμισθίου για αποσπασμένους εκπαιδευτικούς
Πρόσληψη επιτόπιου προσωπικού ως ωριμίσθιοι

3. Ολλανδία

Χάγη – Ένα ΤΕΓ στα όρια της χωρητικότητας

Το ΤΕΓ Χάγης λειτουργεί με 23 τμήματα, αλλά οι αποσπασμένοι εκπαιδευτικοί καλύπτουν μόλις τα 15. Ο σύλλογος πληρώνει τους ωρομίσθιους, το κτήριο και τα λειτουργικά έξοδα του σχολείου.

Βασικά στοιχεία:

265 μαθητες
5 αποσπασμένοι εκπαιδευτικοί για 15 τμήματα
23 τμήματα συνολικά που τα κενά συμπληρώνουν ιδιώτες εκπαιδευτικοί
~30.000€ ετησίως για ωρομίσθιους
18.000–20.000€ για στέγαση & υλικά

Προβλήματα:

Αδυναμία δημιουργίας νέων τμημάτων
Απώλεια εγγραφών λόγω έλλειψης χώρων
Καθυστερημένες τοποθετήσεις εκπαιδευτικών
Απουσία ειδικής επιμόρφωσης των εκπαιδευτικών για τη διδασκαλία μαθητών της ομογένειας

Προτάσεις γονέων:

Τοποθετήσεις αποσπασμένων εκπαιδευτικων μακράς διάρκειας
Επιμόρφωση εκπαιδευτικών (π.χ. ΚΕΓ/ΑΠΘ)
Αναθεώρηση βιβλίων για την ομογένεια
Κρατική στήριξη σε λειτουργικά έξοδα

Ουτρέχτη – Σταθερές ελλείψεις και υψηλό κόστος

Το ΤΕΓ Ουτρέχτης, με 230 μαθητές, αντιμετωπίζει σταθερές ελλείψεις εκπαιδευτικών τα τελευταία χρόνια. Για τη φετινή σχολική χρονιά, ο Σύλλογος αναφέρει ότι απασχολούνται 5 ωρομίσθιες εκπαιδευτικοί, προκειμένου να καλυφθούν τα υπάρχοντα κενά και να λειτουργήσουν τμήματα με λιγότερους μαθητές, ώστε να διασφαλιστεί καλύτερη εκπαιδευτική ποιότητα.

Βασικά στοιχεία:

230 μαθητές
5 εκπαιδευτικοί

Προβλήματα:

Σταθερές ελλείψεις προσωπικού τα τελευταία χρόνια
Καθυστερημένη έναρξη μαθημάτων
Τμήματα συνδιδασκαλίας
Αυξημένα δίδακτρα
Καθυστερήσεις στην κάλυψη ύλης

Προτάσεις γονέων:

Έγκαιρη στελέχωση με αποσπασμένους εκπαιδευτικούς
Αξιοποίηση ομογενών εκπαιδευτικών που διαμένουν μόνιμα στην Ολλανδία

4. Σουηδία

Στοκχόλμη – 355 μαθητές και μόλις 2 αποσπασμένοι εκπαιδευτικοί

Το ΤΕΓ Στοκχόλμης λειτουργεί με 17 εκπαιδευτικούς, αλλά μόνο οι 2 από αυτούς είναι αποσπασμένοι από την Ελλάδα, ενώ υπόλοιποι 15 είναι ιδιώτες εκπαιδευτικοί.

Βασικά στοιχεία:

355 μαθητές
17 εκπαιδευτικοί (2 αποσπασμένοι, 15 ιδιώτες)

Προβλήματα:

Ρόλος ωρομίσθιων καθοριστικός, αλλά επιβαρύνει το σχολείο με πολύ υψηλό κόστος λειτουργίας

Προτάσεις γονέων:

Το ελληνικό κράτος να επιδοτεί το κόστος ωρομίσθιων
Περισσότερες αποσπάσεις εκπαιδευτικών
Κατάρτιση και πρόσληψη δίγλωσσων ομογενών εκπαιδευτικών
Συνεργασίες με πανεπιστήμια και παιδαγωγικά ιδρύματα για εκπαίδευση νέου προσωπικού

5. Νορβηγία

Όσλο – 122 μαθητές, μόλις 1 αποσπασμένος εκπαιδευτικός

Το ΤΕΓ του Όσλο, παρά τις ελλείψεις, καταφέρνει να λειτουργεί σχετικά ομαλά χάρη στη στήριξη των γονέων. Ο Σύλλογος καλύπτει μέρος του ενοικίου του αποσπασμένου εκπαιδευτικού, προκειμένου να διατηρηθεί η θέση και να αποφευχθούν αιφνίδιες αποχωρήσεις λόγω του υψηλού κόστους ζωής στη Νορβηγία.

Βασικά στοιχεία:

122 μαθητές
5 εκπαιδευτικοί (1 με απόσπαση, 4 ιδιώτες ωρομίσθιοι)

Προβλήματα:

Δυσκολία παραμονής αποσπασμένων λόγω υψηλού κόστους ζωής
Μεγάλο μέρος του ωραρίου καλύπτεται από ιδιώτες
Αστάθεια στη στέγαση του σχολείου, που εξαρτάται από ετήσιες εγκρίσεις

Προτάσεις γονέων:

Αύξηση επιμισθίου για τους αποσπασμένους
Περισσότερες αποσπάσεις εκπαιδευτικών
Ενεργοποίηση επιτόπιου προσωπικού με συμβάσεις ορισμένου χρόνου

Το μήνυμα που καταγράφει το ρεπορτάζ

Ανεξάρτητα από χώρα ή μέγεθος σχολικής κοινότητας, όλοι οι σύλλογοι καταγράφουν σχεδόν τα ίδια αιτήματα:

Αύξηση επιμισθίου των αποσπασμένων εκπαιδευτικών
Έγκαιρη στελέχωση των ΤΕΓ με εκπαιδευτικό προσωπικό
Προσλήψεις ωρομίσθιου επιτόπιου προσωπικού
Οικονομική στήριξη σε λειτουργικά έξοδα

Συμπερασματικά, η ελληνική ομογένεια αποδεικνύει έμπρακτα ότι θέλει να κρατήσει ζωντανή τη γλώσσα και την ταυτότητά της. Για να το πετύχει όμως αυτό, χρειάζεται σταθερές δομές και μακροχρόνιο σχεδιασμό, όχι πρόσκαιρες και έκτακτες λύσεις.